Kuchnia Wrocławia - Historia sztućców
Archeolodzy w kuchni
Historia
Lokale, których już nie ma
Zespół Szkół Gastronomicznych
Potrawy Regionalne
Środa, 14 Lipiec, 2010

Historia sztućców

Sztućce to, według współczesnej terminologii, stołowe przybory używane przy jedzeniu do dzielenia nabierania i przenoszenia pokarmu do ust. Wpływ na ukształtowanie się różnych rodzajów sztućców miało zróżnicowanie potraw, ich konsystencja i rodzaj. Do podstawowych rodzajów sztućców należały łyżki, noże i widelce, oraz w miarę rozwoju wyposażenia stołu, również przybory służące do serwowania potraw jak chochle, szczypce, łopatki (informacje na temat historii sztućców pochodzą między innymi z artykułu pana Jacka A. Rochackiego artysty plastyka i złotnika: „Stare techniki wykonywania i zdobienia sztućców” wygłoszonego na seminarium w Kazimierzu, które odbyło się 26 i 27 października 2006 roku, a także z artykułu: ”Historia ewolucji sztućców” pani Joanny Paprockiej-Gajek kierownika Działu Sztuki w Muzeum Pałacu w Wilanowie, oraz z pracy Ryszarda Bobrowa: „Dawne sztućce”).
- A A A +
Drukuj Drukuj
 E-mail  E-mail
RSS RSS
Co najmniej do XVI w. zestawu sztućców w dzisiejszym rozumieniu nie traktowano jako całość, na co wskazują nawet formy językowe. W języku angielskim istnieje termin flatware, którym określane są „płaskie” przybory stołowe: widelec i łyżka. Oprócz tego wyróżnia się cutlery jako narzędzia posiadające krawędź tnącą. Nazwa sztućce pochodzi z języka włoskiego – stuccio. Oznacza ona zespół przyborów służących do nakładania i spożywania posiłków (o pochodzeniu słowa sztućce pisała pani Joanna Paprocka-Gajek)
W nazewnictwie polskim od średniowiecza określenie to było używane w odniesieniu do kompletu noży myśliwskich przeznaczonych do oprawiania zwierzyny bezpośrednio po jej ubiciu. Z końcem XVIII wieku w Polsce terminem sztućce określano zestaw łyżki i widelca, co podkreślano ornamentyką trzonków.
 
Wiele ciekawych zdjęć dotyczących hostorii sztućców zobaczą Państwo pod następującymi adresami:
 
Nóż z Dżebel el Arak (Autor: Rama. źródło fotografii: http://cudaswiata.wordpress.com/2008/04/04/noz-z-dzebel-el-arak/)
 
Przykład noża do cięcia winorośli, Biblia Maciejowskiego 1250-1300. (obecnie manuskrypt znajduje się w Pierpont Morgan Library of New York, źródło fotografii: http://www.medievaltymes.com/courtyard/maciejowski_bible.htm)

Nóż i widelec z ozdobnymi rękojeściami (własność: Victoria & Albert Museum, źródło fotografii: http://collections.vam.ac.uk/item/O109015/knife-and-fork/)
 
Późnorzymska srebrna łyżka z greckimi inskrypcjami (źródło fotografii: http://www.e-tiquities.com/A-Late-Roman-Silver-Spoon-with-Inscription-Byzantine-Roman/)

Kolejny przykład rzymskich łyżek tym razem  z V w n.e. pochodzące z Hoxne w hrabstwie Suffolk. (źródło fotografii:
http://www.britishmuseum.org/explore/highlights/highlight_image.aspx?image=ps265455.jpg&retpage=21100- )
 

Rekonstrukcja historyczna na podstawie źródeł z wykopalisk londyńskich (źródło fotografii:
http://www.lorifactor.pl/noze/ks-10sa.jpg )

Codex 132, Livre 22, Chap.1, Posiłek z „De Universo” Hrabana Maura (780-856), miniatura namalowana w 1023 r. własność: Opactwo Monte Cassino (źródło fotografii:
http://fotobank.ru/image/BR01-3107.html
oraz
www.scholarsresource.com/browse/museum/5692 )
 
Monika Gross
Muzeum Miejskie Wrocławia
Oddział Muzeum Archeologiczne
 
Wróć ...
Kuchnia Wrocławia - Historia sztućców
.
Dolfil